Archive for the ‘Media i nowoczesność’ Category

ROZWÓJ BURŻUAZYJNEJ STREFY PUBLICZNEJ

Najbardziej sprzyjające warunki do rozwoju burżuazyjnej sfery publicznej istniały w Anglii na początku XVIII w. Cenzura prasy i kontrola polityczna były tam słabsze niż w innych częściach Europy, więc wydawnictwa i magazyny mogły się swobodnie rozwijać. W tym samym czasie kwitło życie w kawiarniach, których do pierwszej dekady XVIII w. było już około 3 000 w samym Londynie, a każda miała swoich stałych klientów. Wiele periodyków było blisko związanych z życiem tych kawiarni, ponieważ regularnie je tam czytywano i dyskutowano o nich. W części swojego wywodu Habermas utrzymuje, że krytyczna dyskusja, którą stymuluje prasa periodyczna, miała ogromny wpływ na przemiany instytucjonalnej formy nowożytnych państw.


Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

PARLAMENT PODDAWANY KRYTYCE

Parlament, który był ciągle poddawany krytyce, coraz częściej odpowiadał na komentarze prasy i zaczął odgrywać bardziej konstruktywną rolę w procesie formowania się i wyrażania opinii publicznej. Przemiany te odegrały znaczną rolę w kształtowaniu państw zachodnich. Jednakże Habermas zaznacza, że w takiej formie burżuazyjna sfera publiczna istniała jedynie przez krótki czas. Powrócimy jeszcze do tego aspektu w dalszych rozważaniach. Argumentacja Habermasa, którą bardzo ogólnie tu naszkicowałem, podkreśla szersze znaczenie politycznego rozwoju periodyków w okresie wczesnej nowożytności w Europie. Rozwój prasy jest traktowany niejako historia oderwana od szerszego widzenia procesów społeczno-historycz- nych, lecz raczej jako integralna ich część. W późniejszych rozdziałach zbadam szczegółowo koncepcję tego, co publiczne. Tutaj jednak ogra­niczę się do rozważenia problemów historycznych.

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

ZARZUTY POD ADRESEM HABERMASA

Jednym z najczęstszych zarzutów pod adresem Habermasa jest to, że skupiając uwagę na burżuazyjnej sferze publicznej, zaniedbywał inne formy dyskursu publicznego i działań podejmowanych w XVII, XVIII i XIX w. w Europie, formy, które często wykraczały poza lub były w opozycji do form uspołecznienia burzuazji. Prace E.P. Thompsona, Christophera Hilla i innych podkreślają znaczenie różnorodności ruchów społecznych i politycznych we wczesnym okresie nowożytności oraz wskazują, że nie wolno zakładać, iż ruchy te wywodziły się lub w jakikolwiek sposób były równoległe do działań burżuazyjnej sfery publicznej. Wręcz przeciwnie, stosunki między burżuazyjną sferą pub­liczną i popularnymi ruchami społecznymi były często w konflikcie. Już przy samym jej powstaniu burżuazyjna sfera publiczna była określana w opozycji do tradycyjnej władzy królewskiej.

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

RODZAJ KRYTYKI I DYSKUSJI

W podobny sposób można kwestionować wagę, jaką przywiązuje Habermas do prasy periodycznej w XVIII w. Nietrudno zauważyć, dlaczego Habermas skupia swoją uwagę na tym materiale. Periodyki polityczne, jak „Review” Defoe i „Exammer” Swifta, są przykładem rodzaju krytyki i dyskusji, jaką Habermas chciał zamknąć w idei burżuazyjnej sfery publicznej. Choć niezaprzeczalnie pisma te były pierwszymi i najpopularniejszymi wydawnictwami z tego okresu, jak już zauważyliśmy, to XVII w., szczególnie czas rewolucji angielskiej, był okresem intensywnej publikacji prasy periodycznej. Co więcej, w momen­cie powstawania periodyków takich jak „Review” i „Examiner” szeroki wybór innych materiałów drukowanych, począwszy od książek i pam- fletów, aż po broszury informacyjne i afisze, był w obiegu europejskim już od co najmniej dwu wieków. Powody, dla których Habermas nie bierze pod uwagę wcześniejszych form materiałów drukowanych, nie zawsze są jasne. Gdyby poświęcił im trochę uwagi, mogłoby to zmienić jego argumentację i naszkicowany przez niego obraz oraz charakter życia publicznego w okresie wczesnonowożytnym mógłby być inny. Może mniej uwagi poświęciłby idei przedstawiania dżentelmenów zaangażowa­nych w kawiarnianą dyskusję, bardziej podkreślając komercyjny charak­ter wczesnej prasy i sensacyjną zawartość wielu jej produktów.

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

KOLEJNY PROBLEM

Trzecim problemem dotyczącym wywodu Habermasa jest ograniczenie burżuazyjnej sfery publicznej do grona męskiego. Jasne jest, że Habermas uważał tę sferę za idealizację rzeczywistego procesu historycznego. Chociaż sfera burżuazji z zasady była powszechnie dostępna dla wszystkich, w praktyce dostęp do niej był ograniczony do osób wykształconych i posiadających środki finansowe pozwalające na uczest­nictwo w tej sferze. Jednak z opisu Habermasa nie wynika jasno, do jakiego stopnia burżuazyjna sfera publiczna była domeną męską. Wydaje się, że Habermas nie zdawał sobie sprawy z marginalizacji znaczenia kobiet w tej sferze i patriarchalnego charakteru rodziny burżuazyjnej w czasie, kiedy pisał The Structural Transformation of the Public Sphere. 

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.