Archive for the Media i nowoczesność Category

NOWA ERA PRASY

W XVIII-wiecznej Anglii pojawienie się niezależnych od władzy państwowej periodyków, działających na zasadach komercyjnych, roz­poczęło nową erę prasy. Nowy system licencji wydawniczych wprowadzo­ny powtórnie przez Karola II został zawieszony pod koniec XVII w., czego następstwem było pojawienie się masy nowych pism, które wyrastały jak grzyby po deszczu. Pierwszą gazetą codzienną w Anglii był „Daily Courant” Samuela Buckleya, który ukazał się w 1702 r. Wkrótce dołączyły do niego inne. Pojawiło się sporo bardziej specjalistycznych periodyków, z których jedne skupiały się na rozrywce i wydarzeniach kulturalnych, inne na informacjach gospodarczych i finansowych, a jesz­cze inne zamieszczały komentarze społeczno-polityczne. Takie tytuły, jak „Tatler”, „Spectator”, „Craftsman” Nicholasa Amhursta, „Review” Da­niela Defoe czy „Examiner” Jonathana Swifta zawierały pewnego rodzaju eseje polityczne. W 1750 r. Londyn miał już pięć dobrze prosperujących dzienników, sześć dwutygodników, pięć tygodników i wiele innych tanich periodyków, o całkowitym nakładzie około 100000 egzemplarzy tygod­niowo42. Gazety rozprowadzali w mieście domokrążcy i agenci oraz luźne stowarzyszenia kawiarniane. Ponieważ większość gazet czytano w miej­scach publicznych, jak tawerny czy stowarzyszenia kawiarniane, liczba ich czytelników była znacznie wyższa niż ich nakład. Gazety londyńskie rozprowadzano również na prowincji dzięki szybko rozwijającym się usługom pocztowym i dyliżansom.

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

KONTROLA NAD ROZPROWADZENIEM GAZET

Władze polityczne starały się wprowadzić pewną kontrolę nad rozprowadzaniem gazet i periodyków, nakładając specjalne podatki, które, jak sądzono, miały ograniczyć produkcję i wykluczyć z rynku mniejsze czasopisma, a w tym samym czasie przysporzyć Koronie dodatkowego dochodu. Ustawa o opłatach stemplowych z 1712 r. nakładała na właścicieli wydawnictw obowiązek płacenia jednego pensa podatku od każdej wydrukowanej strony i jednego szylinga od każdego zamieszczonego ogłoszenia. Późniejsze ustawy podnosiły te sumy i po­szerzały podstawy zastosowania prawa podatkowego. Ustawy skarbowe zostały przyjęte z wielkim niezadowoleniem i stały się punktem zapalnym w walce o wolność prasy. Już w latach 30. XIX w. podatki te zaczęły stopniowo maleć, a w latach 60. zniesiono je całkowicie. Wszędzie w Europie XVIII-wieczna prasa była kontrolowana i cenzurowana, choć z różną surowością. W prowincjach zamorskich prasa pozostała stosunkowo niezależna, choć raczej zniechęcano do prowadzenia na jej łamach dyskusji na temat polityki lokalnej, a od czasu do czasu poddawano ją nagłym atakom cenzorów. We Francji centralny i bardzo restrykcyjny system przyznawania licencji, nadzoru i cenzury funkcjo­nował aż do rewolucji; natomiast krótki okres porewolucyjnej wolności prasy został zakończony przez Napoleona, który ponownie wprowadził system szczegółowej kontroli i cenzury. Natomiast w państwach i księst­wach Niemiec i we Włoszech stopień kontroli urzędowej był bardzo zróżnicowany.

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

WALKA O NIEZALEŻNOŚĆ PRASY

Argument, że walka o niezależność prasy, zdolnej do opisywania i komentowania wydarzeń z minimalną ingerencją i kontrolą państwa, odegrała znaczącą rolę w procesie rozwoju nowożytnych państw konstytucyjnych, ma sporą siłę. Wcześni liberałowie i przedstawiciele myśli liberalno-demokratycznej, jak Jeremy Bentham, James Mili czy John Stuart Mili, będąc zagorzałymi obrońcami wolności słowa, uważali swobodne wyrażanie opinii za pośrednictwem niezależnej prasy za najlepszą ochronę przed despotycznym wykorzystaniem władzy państ­wowej44. Znaczący jest tutaj fakt, że po udanej walce o niezależność od Brytyjskiej Korony amerykańscy koloniści przyjęli prawo do wolności prasy już w pierwszej poprawce do konstytucji. Podobnie porewolucyjne konstytucje francuskie z 1791 i 1793 r., zbudowane na podstawie Deklaracji praw człowieka i obywatela z 1789 r., wyraźnie chroniły wolność wypowiedzi (nawet jeśli wolność ta została potem Francuzom odebrana przez Napoleona). Statutowe gwarancje wolności wypowiedzi zostały ostatecznie przyjęte przez różne rządy europejskie, więc wraz z końcem XIX wieku wolność prasy stała się konstytucjonalnie zagwaran­towanym przywilejem w wielu państwach zachodnich.

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

ISTOTA NIEZALEŻNOŚCI

Podczas gdy dla wielu wczesnych liberałów i przedstawicieli myśli liberalno-demokratycznej widoczna była istota znaczenia niezależności prasy, jest to temat, którego, poza nielicznymi wyjątkami, brak w pracach współczesnych teoretyków w zakresie socjologii i politologów. Jednym z wyjątków jest jedna z pierwszych, przecierająca dopiero szlaki, praca Habermasa zatytułowana The Structural Transformation of the Public Sphere Habermas dowodzi, że rozwój kapitalizmu kupieckiego w XVI w. wraz ze zmieniającymi się instytucjonalnymi formami władzy politycz­nej stworzyły warunki do powstania nowej sfery publicznej w okresie wczesnej nowożytności w Europie. W tym kontekście znaczenie terminu „władza publiczna” zaczyna się nieco zmieniać. Odnosi się teraz mniej do dziedziny życia dworskiego, a coraz bardziej do działalności powstające­go systemu państwowego, który ma prawnie określone sfery swojej jurysdykcji i monopol na uzasadnione użycie przemocy. W tym samym czasie pojawiło się „społeczeństwo obywatelskie” jako domena prywat­nych stosunków gospodarczych ustanowionych pod kierunkiem władz publicznych. 

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.

ZNACZENIE POWSTANIA PERIODYKÓW

Opisując powstanie burżuazyjnej sfery publicznej, Habermas przypi­suje szczególne znaczenie powstaniu periodyków. Pisma krytyczne i tygodniki, które zaczęły pojawiać się w Europie w końcu XVII w. i na początku XVIII w., stanowiły nowe forum debaty publicznej. Wydawnic­twa te, początkowo poświęcone zagadnieniom literackim i krytyce kulturalnej, coraz częściej przekształcały się w forum dyskusji na temat zagadnień o bardziej ogólnym znaczeniu społeczno-politycznym. Ponad­to w miastach nowożytnej Europy powstało wiele centrów spotkań. Były to salony i kawiarnie, w których od połowy XVII w. odbywały się dyskusje wykształconych elit, mogących wejść w interakcję z innymi, np. ze szlachtą i ludźmi na mniej więcej tym samym poziomie. 

Witaj ! Nazywam się Karoliną Ziątecka na co dzień studiuje komunikacje społeczna na uniwersyteckie Warszawskim. Ten blog to moja pasja. Mam nadzieję, że wpisy jakie tutaj znajdziesz będą Ci się podobały i zostaniesz moim czytelnikiem na dłużej.